Przez lata wielu przyszłych rodziców słyszało w gabinetach lekarskich i od „dobrych cioć” jedną radę: „Pojawi się dziecko? Czas pozbyć się psa, bo wywoła alergię”. Dziś nauka wykonuje zwrot o 180 stopni. Najnowsze doniesienia ze świata medycyny wskazują, że obecność psa nie tylko nie szkodzi, ale wręcz buduje tarczę ochronną dla układu oddechowego niemowląt.

Temat alergii i astmy u dzieci to jeden z największych stresorów dla rodziców posiadających psy. Dylemat „dziecko czy pies” spędza sen z powiek wielu rodzinom. Na szczęście, wyniki badań zaprezentowane na przełomie 2025 i 2026 roku, m.in. podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Oddechowego (ERS), przynoszą fenomenalne wieści: psy są naszymi sprzymierzeńcami w walce z cywilizacyjną plagą astmy.

48% mniej ryzyka – liczby, które robią wrażenie

Badania, o których mowa, skupiły się na długofalowej obserwacji dzieci od momentu narodzin do 5. roku życia. Wyniki są jednoznaczne i zaskakujące nawet dla środowiska lekarskiego. U dzieci, które od pierwszych dni życia przebywały w domu z psem, ryzyko rozwoju astmy oskrzelowej spadło aż o 48% w porównaniu do dzieci wychowujących się w „sterylnych”, pozbawionych zwierząt warunkach.

To niemal o połowę mniejsza szansa na chorobę, która dotyka miliony dzieci na całym świecie. Jak to możliwe, że „sierść”, do tej pory oskarżana o wszystko co najgorsze, stała się lekarstwem?

Tajemnicze białko Can f1 i trening odporności

Kluczem do zagadki nie jest sama sierść, ale to, co się na niej znajduje. Naukowcy wyizolowali specyficzny psi alergen – białko o nazwie Can f1. Znajduje się ono w ślinie, naskórku i na sierści psa.

Mechanizm działania przypomina naturalną szczepionkę. Układ odpornościowy noworodka jest jak „czysta kartka” – musi nauczyć się, co jest groźne (bakterie, wirusy), a co bezpieczne (kurz, pyłki, sierść). Gdy niemowlę ma stały, umiarkowany kontakt z białkiem Can f1 unoszącym się w domu:

1. Jego układ immunologiczny „oswaja się” z alergenem.
2. Organizm uczy się nie reagować paniką (czyli stanem zapalnym i dusznością) na czynniki środowiskowe.
3. Następuje tzw. modulacja odpowiedzi immunologicznej – system odpornościowy staje się mniej nadreaktywny.

Okno możliwości, czyli dlaczego wczesny kontakt jest kluczowy

Badacze podkreślają jeden, niezwykle istotny warunek: czas. Efekt ochronny jest najsilniejszy, gdy pies jest obecny w domu w okresie prenatalnym (ciąża) oraz w pierwszych miesiącach życia dziecka.

To właśnie wtedy otwiera się tzw. „okno immunologiczne”. Jeśli w tym kluczowym momencie pozbawimy dziecko kontaktu z różnorodnymi bodźcami (w tym psimi alergenami), jego układ odpornościowy może „z nudów” zacząć atakować bezpieczne cząsteczki w przyszłości, prowadząc do alergii i astmy. Wychowywanie dzieci w zbyt sterylnych warunkach, paradoksalnie, czyni je słabszymi.

Co to oznacza dla właścicieli psów?

Te odkrycia to potężny argument w dyskusji z rodziną czy znajomymi, którzy doradzają oddanie psa z powodu ciąży.

• Nie izoluj psa od dziecka: O ile zachowane są zasady bezpieczeństwa i higieny, kontakt psa z otoczeniem dziecka jest korzystny.
• Mikrobiom to zdrowie: Pies przynosi ze spaceru różne drobnoustroje, wzbogacając domową florę bakteryjną. To ta różnorodność buduje odporność malucha.

Ważne zastrzeżenie: Pamiętajmy, że badania te dotyczą profilaktyki. Jeśli u dziecka już stwierdzono silną alergię na psa lub astmę atopową, sytuacja jest inna i wymaga konsultacji z alergologiem. Jednak dla zdrowych dzieci bez obciążeń, pies w domu to nie ryzyko – to najlepszy, naturalny trener odporności, jakiego mogą mieć.

Więc następnym razem, gdy Twój pies otrzepie się w salonie, pomyśl o tym ciepło. Może właśnie w tej chwili „trenuje” odporność Twoich domowników.